Gra w kości, znana także jako Generał lub Yahtzee, polega na rozegraniu 13 kolejek pięcioma kośćmi. W każdej kolejce gracz może wykonać maksymalnie trzy rzuty, a następnie wpisuje wynik do jednej wolnej kategorii tabeli. O zwycięstwie decyduje suma punktów, więc znaczenie ma nie tylko losowość, lecz także wybór kategorii i zatrzymywanie właściwych kości.
Jak przebiega kolejka?
W rozgrywce dla 2–4 osób każdy gracz korzysta z pięciu zwykłych kości oraz własnej kolumny w tabeli wyników. Kolejka składa się z maksymalnie trzech rzutów. Pierwszy rzut jest obowiązkowy i obejmuje wszystkie kości, natomiast dwa kolejne są opcjonalne.
- Wykonaj pierwszy rzut wszystkimi pięcioma kośćmi.
- Wybierz kości, które chcesz zatrzymać, a pozostałymi rzuć ponownie.
- Po drugim rzucie możesz ponownie zatrzymać wybrane kości i wykonać trzeci rzut albo zakończyć kolejkę wcześniej.
Po ostatnim rzucie wybierasz jedną wolną kategorię i zapisujesz w niej wynik. Nie trzeba korzystać z wszystkich trzech rzutów. Jeżeli układ jest już korzystny, można zakończyć kolejkę po pierwszym lub drugim rzucie.
Punktacja i kategorie
Tabela dzieli się na górną i dolną część. W górnej zapisuje się sumę oczek tylko z wybranego rodzaju, na przykład samych czwórek. W dolnej części liczy się wystąpienie określonego układu albo suma wszystkich kości. Każdą kategorię można wykorzystać tylko raz w całej grze.
Poniższa tabela przedstawia standardowy sposób przyznawania punktów:
| Kategoria | Sposób punktowania | Wartość |
|---|---|---|
| Jedynki, dwójki, trójki | Suma oczek wybranego rodzaju | Zależna od rzutu |
| Czwórki, piątki, szóstki | Suma oczek wybranego rodzaju | Zależna od rzutu |
| Trzy jednakowe | Co najmniej trzy kości z takim samym wynikiem, liczy się suma wszystkich kości | Zależna od rzutu |
| Cztery jednakowe | Co najmniej cztery kości z takim samym wynikiem, liczy się suma wszystkich kości | Zależna od rzutu |
| Full | Trzy kości jednego rodzaju i dwie kości innego rodzaju | 25 pkt |
| Mały strit | Cztery kolejne wartości, na przykład 1–2–3–4 albo 3–4–5–6 | 30 pkt |
| Duży strit | Pięć kolejnych wartości, czyli 1–2–3–4–5 albo 2–3–4–5–6 | 40 pkt |
| Generał | Pięć kości z takim samym wynikiem | 50 pkt |
| Szansa | Suma oczek ze wszystkich pięciu kości, niezależnie od układu | Zależna od rzutu |
W górnej części tabeli wpisujesz wyłącznie oczka wybranej wartości. Przykładowo przy rzucie 4, 3, 4, 4, 1 zapisanie wyniku w kategorii „czwórki” daje 12 punktów, a w kategorii „trójki” tylko 3 punkty.
Jeżeli układ nie spełnia wymagań wybranej kategorii, wpisujesz 0 punktów. Taki ruch może być konieczny, gdy wszystkie pozostałe kategorie są niekorzystne. Przed wyborem dobrze porównać możliwy wynik z szansą na premię w górnej części tabeli.
Górne kategorie obejmują:
- Jedynki – suma wyrzuconych jedynek.
- Dwójki – suma wyrzuconych dwójek.
- Trójki – suma wyrzuconych trójek.
- Czwórki – suma wyrzuconych czwórek.
- Piątki – suma wyrzuconych piątek.
- Szóstki – suma wyrzuconych szóstek.
Dolna część tabeli obejmuje układy o stałej albo zależnej od rzutu wartości:
- Trzy jednakowe – co najmniej trzy takie same kości, za sumę wszystkich oczek.
- Cztery jednakowe – co najmniej cztery takie same kości, za sumę wszystkich oczek.
- Full – trzy kości jednego rodzaju i para, zawsze 25 punktów.
- Mały strit – cztery kolejne wartości, zawsze 30 punktów.
- Duży strit – pięć kolejnych wartości, zawsze 40 punktów.
- Generał – pięć jednakowych kości, zawsze 50 punktów.
- Szansa – suma oczek ze wszystkich kości.
Premia i generał jako dżoker
Za zdobycie co najmniej 63 punktów w górnej części tabeli, czyli łącznie w kategoriach od jedynek do szóstek, gracz otrzymuje premię w wysokości 35 punktów. Próg odpowiada średnio trzem kościom danego rodzaju w każdej z sześciu kategorii, dlatego nie zawsze opłaca się od razu przenosić dobry wynik do kategorii układowej.
Generał oznacza wyrzucenie pięciu takich samych oczek. Pierwszego generała zapisuje się standardowo w kategorii „Generał” za 50 punktów. Kolejny generał może zadziałać jako dżoker, ale tylko wtedy, gdy kategoria „Generał” oraz kategoria górna odpowiadająca wyrzuconej wartości są już zajęte. Przykładowo pięć piątek może być dżokerem, jeśli wykorzystano już „Generała” i „Piątki”.
Przy kolejnym generale najpierw sprawdź, czy spełniony jest warunek dżokera. Dopiero potem wybierz wolną kategorię, w której zapiszesz wynik.
Jeżeli dżoker zostanie wpisany w dolnej części tabeli, otrzymujesz punkty przypisane do tej kategorii: 25 za full, 30 za mały strit, 40 za duży strit albo sumę oczek w kategorii „Trzy jednakowe”, „Cztery jednakowe” lub „Szansa”. Jeśli wszystkie dolne kategorie są już zajęte, generała trzeba wpisać w jednej z wolnych kategorii górnych, za 0 punktów.
Za kolejnego generała można także otrzymać 100 punktów premii. Ta zasada działa jednak wtedy, gdy pierwszy generał został zapisany w swojej kategorii, a następne są wykorzystywane jako dżokery.
Kiedy kończy się gra?
Gra kończy się po 13 kolejkach, gdy każdy gracz wypełni wszystkie kategorie swojej kolumny. Następnie sumuje się punkty z górnej i dolnej części tabeli oraz przyznaną premię. Wygrywa osoba z najwyższym wynikiem końcowym.
Najlepsze decyzje zwykle polegają na równowadze między polowaniem na wysokie układy a pilnowaniem 63 punktów w górnej części. Nieudany rzut czasem lepiej zapisać za 0 w trudnej kategorii niż poświęcić wynik, który przybliża do premii.
