Domino to gra polegająca na dokładaniu płytek tak, aby stykające się końce miały tę samą liczbę oczek. W klasycznej wersji wygrywa osoba, która jako pierwsza pozbędzie się wszystkich płytek, albo ma najmniej oczek, gdy układ zostanie zablokowany.
Jak przygotować grę w domino?
Najpopularniejszy zestaw typu Double Six składa się z 28 płytek. Każda płytka ma dwa pola z oczkami od 0 do 6. Płytka z zerem po jednej lub obu stronach bywa nazywana mydłem, a płytka z taką samą liczbą oczek po obu stronach to dublet, na przykład 4/4.
Do gry potrzebne są płytki, płaska powierzchnia oraz od 2 do 4 graczy. Przygotowanie przebiega następująco:
- Odwróć wszystkie płytki oczkami do dołu i dokładnie je wymieszaj.
- Każdy gracz losuje jedną płytkę. Rozpoczyna osoba z najwyższą sumą oczek. Wylosowane płytki wracają do puli.
- Rozdaj płytki zgodnie z liczbą uczestników.
- Pozostałe płytki odłóż zakryte na środku stołu. Tworzą talon, czyli stos, z którego dobiera się płytki podczas gry.
- Gracz rozpoczynający wykłada pierwszą płytkę. Można ustalić, że będzie to najwyższy posiadany dublet, albo po prostu płytka wybrana podczas losowania.
Liczba płytek na początku zależy od liczby graczy:
| Liczba graczy | Liczba płytek na gracza |
|---|---|
| 2 | 7 |
| 3 | 5 |
| 4 | 5 |
Jeżeli wszyscy gracze otrzymają swoje płytki, a część zestawu pozostanie na stole, niektóre zasady nazywają te nieużywane elementy płytkami uśpionymi. W klasycznej wersji z dobieraniem tworzą one jednak talon.
Najważniejsze określenia przed rozpoczęciem rozgrywki to:
- Dublet – płytka z identyczną liczbą oczek po obu stronach, na przykład 2/2.
- Mydło – płytka zawierająca zero oczek, na przykład 0/5 albo 0/0.
- Talon – zakryty stos płytek, z którego gracz dobiera, gdy nie może wykonać ruchu.
Jak wygląda tura gracza?
Gra toczy się zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Po wyłożeniu pierwszej płytki kolejni gracze dokładają po jednej płytce do jednego z dostępnych końców układu.
- Sprawdź oba otwarte końce łańcucha domina.
- Wybierz płytkę, która ma na jednym końcu taką samą liczbę oczek jak wybrany koniec układu.
- Dołóż ją tak, aby pasujące liczby się stykały. Przykładowo do końca z liczbą 3 można dołożyć płytkę 3/5.
- Jeśli nie masz pasującej płytki, dobierz jedną z talonu.
- Jeżeli dobrana płytka pasuje, możesz ją od razu wyłożyć. Jeśli nadal nie możesz wykonać ruchu, dobieraj kolejne płytki zgodnie z ustaloną wersją zasad.
- Gdy talon jest pusty, a w ręce nie masz legalnego ruchu, pomijasz turę.
W najczęściej spotykanej wersji dobieranej gracz pobiera płytki tak długo, aż znajdzie pasującą albo talon się wyczerpie. W prostszej wersji domowej dobiera się tylko jedną płytkę na turę. Przed rozpoczęciem warto ustalić tę różnicę, ponieważ wpływa na tempo gry.
Podstawowa zasada jest zawsze taka sama: dokładana płytka musi pasować liczbą oczek do końca łańcucha. Nie można wyłożyć dowolnego kamienia tylko dlatego, że ma wolne miejsce na stole. Dublet zwykle układa się poprzecznie do pozostałych płytek, ale nadal obowiązuje w nim ta sama reguła dopasowania.
Jak zakończyć grę i zdobywać punkty?
Runda kończy się w jednym z dwóch przypadków. Pierwszy następuje wtedy, gdy gracz wyłoży ostatnią płytkę z ręki. Taka osoba wygrywa rundę, ponieważ jako pierwsza pozbyła się wszystkich swoich elementów.
Drugi przypadek to blokada. Dochodzi do niej, gdy żaden gracz nie może dołożyć płytki, a talon jest pusty. Wtedy każdy uczestnik sumuje oczka na płytkach pozostałych w ręce. Rundę wygrywa osoba z najmniejszą sumą.
W podstawowym systemie punktacji zwycięzca otrzymuje tyle punktów, ile wynosi łączna suma oczek na płytkach pozostałych u przeciwników. Jeśli runda kończy się blokadą, można przyznać punkty zwycięzcy na podstawie sum przeciwników, pomijając jego własne oczka. Przy remisie gracze mogą uzgodnić, że punkty nie są przyznawane albo że wygrywa osoba z mniejszą liczbą płytek.
Przed rozpoczęciem partii ustalcie limit, na przykład 100 punktów. Po każdej rundzie dopisujcie wynik. Całą partię wygrywa osoba, która jako pierwsza osiągnie ustaloną liczbę.
Jakie są warianty domina?
Podstawowe zasady różnią się przede wszystkim tym, czy gracz może dobierać płytki. Najczęściej spotkasz te warianty:
- Domino dobierane – gdy gracz nie ma ruchu, korzysta z talonu i dobiera zgodnie z ustalonym sposobem.
- Domino blokowe – po rozdaniu nie dobiera się już płytek. Jeśli nie możesz wykonać ruchu, pomijasz turę.
- Mexican Train – płytki tworzą osobne ciągi, w tym dodatkowy „pociąg meksykański”, na który mogą dokładać wszyscy gracze.
- Cross Dominoes – układ rozwija się w kilku kierunkach, a nie tylko wzdłuż jednego łańcucha.
Na pierwszą rozgrywkę najlepiej wybrać domino dobierane. Talon pozwala uzupełnić rękę, więc brak pasującej płytki nie kończy od razu możliwości ruchu. Jeśli chcecie krótszej i bardziej ograniczonej partii, wybierzcie wariant blokowy. Niezależnie od wersji przed rozpoczęciem ustalcie liczbę płytek, sposób dobierania i limit punktów.
