3-5-8 to gra karciana dla trzech osób, rozgrywana pełną talią 52 kart. Każdy gracz ma w rozdaniu inny cel: zdobyć 3, 5 albo 8 lew. Od tych liczb pochodzi nazwa gry, znanej także jako Sergeant Major.
Słowniczek pojęć
Przed rozpoczęciem gry trzeba znać kilka terminów używanych w interfejsie Kurnika i w zasadach 3-5-8:
- Musik – cztery zakryte karty pozostawione po rozdaniu. Otrzymuje je rozgrywający, który wymienia je z czterema kartami z własnej ręki.
- Lewa – zestaw trzech kart, po jednej zagranej przez każdego uczestnika. Lewę zdobywa karta o najwyższej wartości w kolorze wyjścia albo najwyższy atut.
- Atu – kolor wybrany przez rozgrywającego, który przebija pozostałe kolory.
- BA – gra bez atu, w której żaden kolor nie ma pierwszeństwa nad innymi.
- ML – „misere”, czyli wariant bez lew. Gracze starają się zebrać ich jak najmniej.
Mechanika gry 3-5-8
W każdym rozdaniu jeden uczestnik jest rozdającym, drugi rozgrywającym, a trzeci pełni pozostałą rolę. Rozgrywający siedzi po lewej stronie rozdającego i rozpoczyna rozdanie. Role zmieniają się w kolejnych partiach, dzięki czemu podczas pełnej gry każdy gracz otrzymuje różne zadania.
W standardowym wariancie suma celów wynosi 16 lew, czyli dokładnie tyle, ile pozostaje po odłożeniu czterech kart do musika. Tabela pokazuje podstawowy podział:
| Rola | Cel w grze standardowej | Cel w wariancie ML |
|---|---|---|
| Rozgrywający | Co najmniej 8 lew | Maksymalnie 3 lewy |
| Trzeci gracz | Co najmniej 5 lew | Maksymalnie 5 lew |
| Rozdający | Co najmniej 3 lewy | Maksymalnie 8 lew |
Pełna partia obejmuje 18 rozdań. W klasycznym układzie każdy gracz wybiera kolejno wszystkie dostępne rodzaje gry: cztery kolory atutowe, BA oraz ML. W praktyce szczegóły kolejności mogą zależeć od ustawień konkretnego pokoju online.
Przebieg rozdania krok po kroku
Pojedyncze rozdanie wygląda następująco:
- Rozdający rozdziela całą talię 52 kart. Każdy gracz otrzymuje 16 kart, a cztery pozostałe trafiają zakryte do musika.
- Rozgrywający ogląda początkowe karty i wybiera rodzaj rozgrywki. Może wskazać jeden z czterech kolorów jako atu, wybrać BA albo zagrać ML.
- W wybranym wariancie atutowym rozgrywający odkrywa musik i bierze znajdujące się tam karty do ręki. Następnie odkłada cztery dowolne karty, aby nadal mieć 16 kart.
- Rozgrywający wychodzi pierwszą kartą. Pozostali gracze muszą dołożyć kartę w kolorze wyjścia, jeśli ją posiadają.
- Gracz nie musi przebijać starszą kartą. Jeżeli nie ma koloru wyjścia, w wariancie z atutem może zagrać dowolną kartę. Zgodnie z zasadami używanymi w Kurniku atut przebija wtedy karty innych kolorów, ale nie ma obowiązku zagrania atu.
- Zwycięzca lewy rozpoczyna następną. Starszeństwo kart biegnie od asa, przez króla, damę i waleta, aż do dwójki.
- Po rozegraniu wszystkich 16 lew porównuje się ich liczbę z celem przypisanym każdemu graczowi i nalicza punkty.
W grze bez lew zmienia się nie przebieg dokładania kart, lecz sposób oceny rozdania. Każdy uczestnik chce zebrać jak najmniej lew, a punkty otrzymuje za wynik lepszy od wyznaczonego limitu.
Punktacja i wymiana kart
W standardowym rozdaniu gracz otrzymuje punkt dodatni za każdą lewę zdobytą ponad swój plan. Jeśli nie osiągnie wymaganego minimum, dostaje punkt ujemny za każdą brakującą lewę. Przykładowo, rozgrywający z celem ośmiu lew, który zdobędzie 10, otrzyma 2 punkty dodatnie. Wynik siedmiu lew oznacza 1 punkt ujemny.
W ML zasada działa odwrotnie. Punkty dodatnie przyznaje się za każdą lewę poniżej limitu, a ujemne za każdą zdobytą ponad ten limit. Rozgrywający, dla którego granicą są trzy lewy, otrzyma więc punkt dodatni za wynik dwóch lew i punkt ujemny za wynik czterech.
Suma punktów wszystkich trzech graczy w każdym rozdaniu wynosi 0. Nadwyżka jednego uczestnika jest więc równoważona niedoborem pozostałych. Po 18 rozdaniach sumuje się wyniki, a zwycięża osoba z najwyższą liczbą punktów.
W niektórych wersjach online stosuje się dodatkową wymianę kart. Gracz, który zdobył punkty dodatnie, może przekazać liczbę kart odpowiadającą liczbie tych punktów uczestnikowi z wynikiem ujemnym. Odbiorca oddaje najwyższą kartę w kolorze otrzymanej karty, a jeśli nie ma takiego koloru, zwraca otrzymaną kartę. Zwykle nie wymienia się kart atutowych, a zasada nie obowiązuje w BA ani ML. Jest to wariant ustawień gry, a nie konieczny element każdej rozgrywki.
Najważniejsza zasada 3-5-8 jest prosta: plan lew zależy od roli, a punkty wynikają z różnicy między planem i rzeczywistym wynikiem. Gdy połączysz tę zależność z wyborem atu oraz wymianą kart z musika, cała mechanika gry staje się przejrzysta.
