Makao to gra, w której wygrywa osoba, która jako pierwsza pozbędzie się wszystkich kart. W swojej turze dokłada się kartę w tym samym kolorze albo o tej samej wartości co karta na wierzchu stosu. Joker jest zwykle dziką kartą, czyli może zastąpić dowolną inną kartę. Ponieważ Makao ma wiele lokalnych odmian, przed rozpoczęciem partii trzeba ustalić funkcje kart, wysokość kar oraz zasady dotyczące Jokera.
Podstawowe zasady Makao
Do gry wystarczą zwykłe karty, najczęściej pełna talia 52 kart. W jednej talii wygodnie gra się zwykle w 2–4 osoby. Przy większej grupie można połączyć talie, aby stos dobierania nie skończył się zbyt szybko. Każdy uczestnik otrzymuje zazwyczaj pięć kart, a reszta tworzy zakryty stos dobierania.
Celem jest wyłożenie wszystkich kart z ręki. Rozgrywka toczy się najczęściej zgodnie z ruchem wskazówek zegara, a zaczyna osoba siedząca po lewej stronie rozdającego. Pierwsza odkryta karta powinna być zwykła, nie funkcyjna. Jeśli stos dobierania się wyczerpie, pozostawia się kartę leżącą na wierzchu, a pozostałe karty ze stosu odrzutów tasuje i tworzy z nich nowy stos.
Jak przebiega tura gracza?
Podstawowy przebieg partii można zapisać w kilku krokach:
- Sprawdź kartę znajdującą się na wierzchu stosu odrzuconych kart.
- Wyłóż kartę w tym samym kolorze albo o tej samej wartości, jeśli pozwalają na to ustalone zasady.
- Jeśli nie masz pasującej karty, dobierz jedną kartę ze stosu.
- Jeżeli dobrana karta pasuje i przyjęty wariant na to pozwala, możesz wyłożyć ją od razu.
- Kontynuuj grę, aż pozostanie ci jedna karta, a wtedy powiedz „Makao”.
W niektórych odmianach można jednocześnie wyłożyć kilka kart o tej samej wartości. Zasada ta nie jest jednak wszędzie stosowana, dlatego należy ustalić ją przed rozdaniem. Wariant ze „schodkami” pozwala z kolei zagrać kartami o kolejnych wartościach, na przykład 5, 6 i 7.
Rola kart funkcyjnych i Jokera
Karty funkcyjne zmieniają zwykły przebieg tury. Ich działanie zależy od przyjętej odmiany, dlatego poniższa tabela opisuje popularny zestaw zasad, a nie jeden obowiązujący kodeks.
| Karta | Działanie | Uwagi |
|---|---|---|
| 2 | Następny gracz dobiera 2 karty | W wielu wariantach karę można przebić kolejną dwójką albo trójką |
| 3 | Następny gracz dobiera 3 karty | Może uczestniczyć w kumulowaniu kary |
| 4 | Następny gracz traci kolejkę | Kilka czwórek może oznaczać kilka straconych tur |
| Walet | Żąda określonej wartości karty | Zakres żądania trzeba ustalić przed grą |
| Dama | Może być położona na wiele kart i pozwala zmienić kolor | Popularna reguła brzmi „dama na wszystko, wszystko na damę” |
| Król | Może nakładać karę, często 5 kart | Działanie króla zależy od koloru i wariantu |
| As | Najczęściej żąda określonego koloru | Gracz wskazuje kolor dalszej gry |
| Joker | Zastępuje dowolną kartę | Niektóre grupy ograniczają jego użycie albo nie włączają go do talii |
Joker pełni funkcję uniwersalną. Możesz użyć go wtedy, gdy potrzebujesz dopasować się do koloru lub wartości na stole, a w niektórych wariantach po jego wyłożeniu wskazujesz także kartę albo kolor, który obowiązuje dalej. To właśnie ta elastyczność sprawia, że Joker jest jedną z najważniejszych kart w grze.
W zależności od przyjętego wariantu, zasada ta może wyglądać następująco: Joker jest zwykłą dziką kartą, może zastąpić wyłącznie kartę określonego rodzaju albo ma własną funkcję karną. Nie warto więc zakładać, że każdy gracz zna identyczne zasady. Najlepiej ustalić przed partią, czy Joker może kończyć grę, czy można dokładać go na karty karne i jaki kolor lub wartość wybiera po jego zagraniu.
Makao, Makao i po Makale oraz kary
Hasła informują pozostałych graczy, że rozgrywka zbliża się do końca. Najczęściej obowiązują następujące zasady:
- „Makao” mówi gracz, któremu po wyłożeniu karty została jedna karta na ręce.
- „Makao i po Makale” ogłasza osoba, która pozbyła się ostatniej karty i zakończyła swoją grę.
- Brak hasła „Makao” może oznaczać karę, często dobieranie pięciu kart.
- Brak końcowego hasła może być karany tylko wtedy, gdy dana grupa przyjęła taką regułę.
Warto wiedzieć: „Makao i po Makale” nie jest uniwersalną regułą wszystkich odmian. Jeśli chcecie jej używać, ustalcie przed rozpoczęciem partii, kiedy dokładnie trzeba ją wypowiedzieć i jaka kara grozi za pominięcie hasła.
Popularne jest także kumulowanie kar. Jeśli ktoś zagra dwójkę, a następny gracz odpowie kolejną dwójką, kara przechodzi dalej i rośnie. W niektórych odmianach można odpowiadać również trójką. Gracz, który nie ma karty pozwalającej przebić kary, dobiera wszystkie zgromadzone karty. Podobne zasady bywają stosowane przy królu, ale jego działanie trzeba określić osobno.
Najczęstsze spory dotyczą tego, czy można położyć kartę karną na inną kartę karną, czy wolno dołożyć kilka kart naraz oraz jak działa Joker w takiej sytuacji. Nie ma jednej wiążącej odpowiedzi. Zasady wariantowe powinny zostać ustalone zanim pierwszy gracz wyłoży kartę.
Jak rozsądnie korzystać z Jokera?
Jokera najlepiej traktować jako rezerwę na trudną sytuację, a nie kartę do natychmiastowego pozbycia się. Może pozwolić wyjść z ręki, gdy nie masz właściwego koloru, przerwać niekorzystny układ albo przygotować końcowy ruch. Zbyt wczesne użycie pozbawia cię jednak uniwersalnej odpowiedzi na zagranie przeciwnika.
Podczas gry zwracaj uwagę na liczbę kart u innych osób. Gracz z dwiema kartami może wkrótce zakończyć partię, więc warto zachować kartę funkcyjną albo Jokera, który pozwoli zmienić kolor i utrudnić mu ruch. Pilnuj także własnych kart funkcyjnych. Dama, as lub walet mogą być bardziej przydatne pod koniec niż zwykła karta, nawet jeśli trudniej znaleźć dla nich moment zagrania.
Przed rozdaniem ustalcie przede wszystkim funkcję Jokera, wysokość kar za brak hasła, możliwość kumulowania kart oraz zasady dokładania kilku kart w jednej turze. Takie krótkie ustalenia wystarczą, aby Makao pozostało szybką grą zamiast źródła sporów przy stole.
