Makao nie ma jednej, międzynarodowej wersji oficjalnych zasad. To tradycyjna gra karciana, której reguły różnią się między regionami i grupami graczy. Stały pozostaje główny cel: wygrać, pozbywając się wszystkich kart z ręki. Przed rozdaniem trzeba ustalić działanie kart specjalnych oraz dodatkowe zasady.
Na czym polegają podstawowe zasady makao?
Do gry zwykle wystarcza jedna talia licząca 52 karty. Makao może rozpocząć już dwóch graczy, a przy jednej talii najwygodniej grać w niewielkiej grupie. Każdy uczestnik otrzymuje po pięć kart, a reszta tworzy zakryty stos dobierania.
Jedną kartę ze stosu odkrywa się na środku stołu. Gracze dokładają karty zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Standardowo można położyć kartę w tym samym kolorze albo o tej samej wartości co karta znajdująca się na wierzchu stosu. Zwycięża osoba, która jako pierwsza nie ma już kart w ręce.
Jak przebiega pojedyncza tura?
Podstawowa kolejność ruchu wygląda następująco:
- Sprawdź, czy masz kartę pasującą kolorem lub wartością do karty na wierzchu stosu.
- Wyłóż jedną kartę albo kilka kart o tej samej wartości, jeśli ustalona wersja gry na to pozwala.
- Jeżeli nie możesz lub nie chcesz wykonać ruchu, dobierz jedną kartę ze stosu.
- Jeśli dobrana karta pasuje, w wielu wariantach możesz od razu ją wyłożyć.
- Przekaż kolejkę następnej osobie, chyba że działanie wyłożonej karty zmienia przebieg gry.
Gdy stos dobierania się wyczerpie, pozostawia się na stole jego górną kartę, a pozostałe karty tasuje i tworzy z nich nowy stos. Nie należy mieszać karty wyznaczającej aktualny kolor i wartość z kartami przeznaczonymi do ponownego użycia.
Co oznaczają karty specjalne w makao?
Właśnie funkcje kart specjalnych najczęściej różnią się między grupami. Poniższa tabela przedstawia popularny zestaw zasad, ale przed rozpoczęciem partii należy potwierdzić go z pozostałymi graczami.
| Karta | Typowe działanie | Warianty |
|---|---|---|
| As | Zmienia kolor, na który należy zagrać | W niektórych grupach nie ma funkcji specjalnej albo działa jako karta o wartości 1 lub 14 |
| Król | Może nakładać karę albo uruchamiać ustaloną akcję | Znaczenie zależy od koloru i lokalnych zasad |
| Dama | Może pozwalać zażądać określonej wartości | Czasem jest zwykłą kartą zgodną z kolorem lub rangą |
| Walet | Może wskazywać wartość, którą trzeba zagrać | W części wariantów pełni inną funkcję lub nie ma działania specjalnego |
| 2 | Najczęściej zmusza kolejną osobę do dobrania dwóch kart | Kary mogą się sumować, jeśli kolejny gracz dołoży następną dwójkę |
| 3 | W niektórych wersjach nakazuje dobranie trzech kart | Bywa zwykłą kartą albo elementem łańcucha kar |
| 4 | Może nakazywać dobranie czterech kart lub opuszczenie kolejki | Jej funkcja jest szczególnie często ustalana jako zasada domowa |
W części polskich wariantów karty o wartości 2 i 3 są kartami kar, a 4 zatrzymuje kolejkę lub także nakłada obowiązek dobierania. Spotyka się również zasady dotyczące dziesiątki, króla albo jokera. Joker, jeśli znajduje się w używanej talii, może być traktowany jako karta zastępująca dowolną inną kartę.
Dlaczego zasady makao różnią się między grupami?
Makao jest grą ludową, a nie tytułem zarządzanym przez jedną międzynarodową federację czy oficjalny związek ustalający jednolity regulamin. Dlatego nie istnieje jedna nadrzędna wersja, którą można uznać za obowiązującą wszędzie. Przed pierwszym rozdaniem trzeba ustalić zwłaszcza następujące kwestie:
- czy można wykładać kilka kart o tej samej wartości w jednym ruchu
- czy karty karne można dokładać i sumować
- które rangi mają działanie specjalne
- czy po dobraniu pasującej karty można wyłożyć ją natychmiast
- czy as zmienia kolor, a joker zastępuje dowolną kartę
- czy cztery karty o tej samej wartości dają dodatkowy ruch
Najbezpieczniejsza zasada jest prosta – przed rozpoczęciem partii wszyscy gracze powinni zaakceptować ten sam zestaw funkcji kart. W przeciwnym razie spór o to, czy można „odbić” karę albo położyć kilka kart naraz, wynika nie z błędu w rozgrywce, lecz z używania różnych odmian makao.
Tak rozumiane zasady łączą wspólny rdzeń gry z elastycznością reguł domowych. Niezależnie od wybranego wariantu wygrywa osoba, która jako pierwsza pozbędzie się wszystkich kart.
