Chińczyk to gra dla 2–4 osób, w której każdy gracz prowadzi cztery pionki z bazy do własnego domku. Pionek może wejść na planszę po wyrzuceniu szóstki, porusza się zgodnie z ruchem wskazówek zegara, a zwycięża osoba, która jako pierwsza umieści wszystkie swoje pionki w domku.
Co jest potrzebne do gry?
Do rozpoczęcia rozgrywki wystarczy standardowy zestaw do Chińczyka. Gra wywodzi się od hinduskiej planszówki Pachisi, ale jej współczesne zasady są znacznie prostsze.
Przygotujcie następujące elementy:
- planszę z trasą, bazami i domkami w czterech kolorach
- 16 pionków, czyli po cztery dla każdego gracza
- jedną tradycyjną kostkę do gry
- od 2 do 4 graczy
Każdy uczestnik wybiera kolor i ustawia swoje cztery pionki w odpowiadającej mu bazie. Baza znajduje się w rogu planszy i pełni funkcję schowka. Pionki pozostają tam do chwili, gdy gracz wyrzuci wymaganą szóstkę.
Jak przebiega rozgrywka?
Przed pierwszym rzutem ustalcie kolejność gry. Możecie na przykład rzucić kostką, a jako pierwszy zacznie gracz z najwyższym wynikiem. Następne osoby wykonują ruchy zgodnie z ustaloną kolejnością.
- Wyprowadzenie pionka z bazy – aby postawić pionek na swoim polu startowym, trzeba wyrzucić 6. Po takim rzucie wybierasz jeden pionek z bazy i ustawiasz go na polu startowym w swoim kolorze.
- Dodatkowy rzut – wyrzucenie 6 daje prawo do kolejnego rzutu. Wynik kolejnego rzutu możesz wykorzystać do przesunięcia pionka znajdującego się już na trasie albo do wyprowadzenia następnego pionka, jeśli ponownie uzyskasz 6.
- Przesuwanie pionka – pionek porusza się zgodnie z ruchem wskazówek zegara o tyle pól, ile oczek pokazuje kostka. Możesz wybrać dowolny własny pionek, dla którego dany ruch jest dozwolony.
- Zbijanie pionka przeciwnika – jeśli pionek zatrzyma się dokładnie na polu zajmowanym przez pionek przeciwnika, zbija go. Zbity pionek wraca do swojej bazy i musi ponownie czekać na wyrzucenie 6.
- Przejście do domku – po pokonaniu całej trasy pionek kieruje się do czterech pól domku w swoim kolorze. Do domku można wejść wyłącznie po wyrzuceniu dokładnej liczby oczek potrzebnej do zajęcia wolnego pola.
- Zwycięstwo – wygrywa gracz, który jako pierwszy wprowadzi wszystkie cztery pionki do własnego domku.
Jeżeli wyrzucisz 6, ale nie chcesz lub nie możesz wyprowadzić kolejnego pionka, możesz wykorzystać dodatkowy rzut do przesunięcia pionka będącego już na planszy. W wielu wersjach gry nie wykonuje się więcej niż trzech rzutów wynikających z kolejnych szóstek.
Nie można zbijać własnych pionków. Jeśli docelowe pole jest zajęte przez twojego pionka, taki ruch jest niedozwolony. Na jednym polu trasy może stać tylko jeden pionek. Samo mijanie pionka podczas ruchu nie powoduje zbijania, ponieważ liczy się wyłącznie pole, na którym pionek zakończy ruch.
Do domku również trzeba wchodzić po kolei. Jeśli do zajęcia kolejnego pola brakuje pionkowi na przykład dwóch pól, wynik 3 lub większy nie pozwala wykonać tego ruchu. Pionki znajdujące się w domku są bezpieczne i nie można ich zbić ani wejść do cudzego domku.
Zasady sporne i warianty domowe
Nie wszystkie reguły spotykane przy stole należą do podstawowej wersji gry. Przed rozpoczęciem warto ustalić, które modyfikacje obowiązują, szczególnie gdy uczestnicy znają różne wydania Chińczyka.
Najczęściej spotykane reguły domowe to:
- Trzy rzuty na start – gracz, który nie ma pionka na trasie, może rzucać do trzech razy w poszukiwaniu szóstki. W niektórych wersjach dotyczy to także sytuacji, gdy wszystkie pionki gracza zostały zbite.
- Obowiązkowe zbijanie – jeśli gracz ma możliwość zakończenia ruchu na polu zajmowanym przez przeciwnika, musi wybrać właśnie ten ruch.
- Gra w parach – przy czterech osobach tworzy się dwa zespoły, a partnerzy pomagają sobie w zajęciu swoich domków. Wygrywa para, która jako pierwsza wprowadzi wszystkie pionki do obu domków.
- Ograniczenie kolejnych szóstek – po trzeciej szóstce z rzędu kolejka może się kończyć, nawet jeśli wynik pozwalałby rzucać dalej.
Trzy rzuty na start, obowiązkowe zbijanie i gra drużynowa są regułami domowymi, a nie uniwersalną zasadą każdej wersji Chińczyka. Jeśli instrukcja konkretnego zestawu wskazuje inne rozwiązanie, najlepiej przyjąć właśnie ją.
Najprostsza zasada rozstrzygająca spory brzmi: przed pierwszym rzutem ustalcie sposób wyprowadzania pionków, liczbę dodatkowych rzutów oraz to, czy zbijanie jest obowiązkowe. Dzięki temu wszyscy grają według tych samych reguł, a celem pozostaje bezpieczne przeprowadzenie czterech pionków do własnego domku.
