Dart to sport precyzji, w którym w najpopularniejszym wariancie 501 zawodnicy odejmują punkty od 501 do zera. Leg trzeba zakończyć trafieniem w pole podwójne albo bullseye, dlatego znajomość zasady Double Out jest równie ważna jak sama punktacja.
Jak przygotować stanowisko do gry?
Najpierw ustaw tarczę tak, aby środek bullseye znajdował się 1,73 m nad podłogą. Odległość mierzy się od pionowej płaszczyzny tarczy do linii rzutu, czyli oche, a nie od ściany. Różni się ona zależnie od rodzaju używanych lotek:
| Typ darta | Odległość od tarczy do oche | Wysokość środka tarczy |
|---|---|---|
| Steel tip | 2,37 m | 1,73 m |
| Soft tip | 2,44 m | 1,73 m |
W darcie klasycznym używa się lotek ze stalowym grotem i tarczy sizalowej. W odmianie elektronicznej lotki mają miękkie końcówki, a urządzenie samo rejestruje trafienia i nalicza punkty. Linia oche wyznacza miejsce, zza którego należy rzucać. Przekroczenie jej podczas rzutu może zostać uznane za błąd.
Jak działa punktacja na tarczy?
Tarcza ma 20 ponumerowanych sektorów. Liczba widoczna przy sektorze określa podstawową wartość trafienia, ale wynik zależy również od pierścienia, w który wpadnie lotka. Metalowe druty oddzielające pola tworzą tak zwany pająk.
| Typ pola | Opis | Wartość punktowa |
|---|---|---|
| Pojedyncze | Wewnętrzna lub zewnętrzna część sektora | Wartość sektora, na przykład 20 pkt |
| Podwójne | Zewnętrzny wąski pierścień | 2 razy wartość sektora, na przykład Double 20 = 40 pkt |
| Potrójne | Wewnętrzny wąski pierścień | 3 razy wartość sektora, na przykład Triple 20 = 60 pkt |
| Bullseye | Środkowe pole tarczy | 50 pkt |
Zewnętrzna część środka tarczy, nazywana czasem outer bull, ma zwykle wartość 25 punktów. Trafienie w drut nie daje punktów, jeśli lotka nie pozostanie w polu punktowanym. Lotka, która odbije się od tarczy i spadnie na podłogę, również nie jest liczona.
Najwyższy wynik z jednej tury wynosi 180 punktów. Można go uzyskać, trafiając trzy razy w potrójne pole 20.
Jak przebiega gra w 501?
Wariant 501 polega na zejściu z wyniku 501 do dokładnie zera. Rozgrywka składa się z legów, czyli pojedynczych partii. Zawodnicy rzucają naprzemiennie, a każda tura może obejmować maksymalnie trzy lotki.
Przebieg standardowej tury wygląda następująco:
- Gracz wykonuje do trzech rzutów.
- Punkty z trafionych pól są sumowane.
- Wynik tury odejmuje się od aktualnej liczby punktów.
- Przed zakończeniem tury sprawdza się, czy pozostała liczba punktów pozwala na zamknięcie lega zgodnie z Double Out.
Przykładowo, jeśli zawodnik ma 100 punktów i zdobędzie 60, jego nowy wynik wynosi 40. Może wtedy zakończyć lega trafieniem w Double 20. Ostatni rzut musi spełnić warunek końcowy, a samo zejście do zera nie zawsze wystarcza.
Na czym polega Double Out?
Double Out oznacza, że ostatnia lotka musi trafić w pole podwójne. Dopuszczalne jest także zakończenie lega bullseye, ponieważ środek tarczy ma wartość 50 punktów i jest traktowany jako podwójne pole. Dlatego wynik 40 można zamknąć przez Double 20, a wynik 50 przez bullseye.
Jeżeli graczowi zostaje 32 punkty, naturalnym rozwiązaniem jest Double 16. Gdy pozostaje 1 punkt, nie da się zakończyć lega prawidłowym podwójnym trafieniem. W profesjonalnych rozgrywkach, w tym turniejach organizowanych pod egidą PDC, Double Out jest podstawową regułą kończenia standardowego 501.
Co oznaczają Bust i Checkout?
Najważniejsze pojęcia związane z końcówką lega są następujące:
- Bust – sytuacja, w której zawodnik przekroczy zero, pozostawi sobie 1 punkt albo zejdzie do zera bez wymaganego podwójnego trafienia.
- Checkout – zaplanowana sekwencja rzutów prowadząca do wyzerowania wyniku zgodnie z zasadą Double Out.
- Leg – pojedyncza partia w ramach meczu.
- Oche – linia, zza której zawodnik wykonuje rzuty.
W przypadku Bust cała tura zostaje anulowana, a wynik wraca do stanu sprzed rozpoczęcia kolejki. Przykładowo, zawodnik mający 40 punktów może trafić 20, ale jeśli następnie trafi pojedynczą 20 zamiast Double 20, nie wygrywa lega. Jego wynik wraca do 40.
Najwyższy możliwy checkout wynosi 170 punktów. Wymaga on określonej kombinacji trafień, dlatego zawodnicy planują końcówkę jeszcze przed rozpoczęciem ostatniej tury. W niektórych odmianach spotyka się także Double In, czyli konieczność rozpoczęcia punktowania od pola podwójnego, oraz Master Out, w którym leg można zakończyć polem podwójnym lub potrójnym. Nie są to jednak podstawowe zasady standardowego 501 z Double Out.
Jakie są inne warianty gry w darta?
Poza 501 można wybrać formaty, w których cel rozgrywki jest inny:
- Cricket – gracze zamykają sektory od 15 do 20 oraz bullseye, trafiając każdy z nich trzy razy. Po zamknięciu sektora można zdobywać na nim punkty, dopóki przeciwnik nie zrobi tego samego.
- Around the Clock – zawodnik trafia kolejno sektory od 1 do 20. Do następnego numeru przechodzi dopiero po zaliczeniu poprzedniego.
- Shanghai – celem jest zdobywanie punktów w określonych rundach, zwykle przez trafienia pojedyncze, podwójne i potrójne w tym samym numerze.
- High Score – wygrywa osoba, która po ustalonej liczbie rund zdobędzie najwyższy wynik.
Do nauki podstaw dobrze sprawdza się Around the Clock, ponieważ wymaga celowania w różne sektory. 501 pozwala z kolei szybko zrozumieć profesjonalny sposób liczenia punktów i planowania checkoutów.
Podstawowe zasady darta można opanować szybko, ale powtarzalność rzutów wymaga regularnego treningu. Na początku wystarczy poprawnie ustawić oche, rozpoznawać pola pojedyncze, podwójne i potrójne oraz pilnować, aby kończyć lega zgodnie z Double Out. Reszta przychodzi wraz z praktyką.
