Tysiąc to gra karciana dla 2–4 osób, najczęściej rozgrywana w trzy osoby. Używa się 24 kart, od dziewiątki do asa, a celem jest zdobycie co najmniej 1000 punktów. O wyniku decydują licytacja, karty z lew, meldunki oraz właściwe rozliczenie deklaracji.
Wartości kart i meldunków
Starszeństwo kart w kolorze wygląda następująco: as, 10, król, dama, walet, 9. Starszeństwo określa, która karta wygrywa lewę, ale nie jest tym samym co wartość punktowa. Dziewiątka jest najsłabsza i nie daje punktów, natomiast as ma największą wartość punktową.
| Karta | Wartość punktowa | Starszeństwo |
|---|---|---|
| As | 11 punktów | 1 |
| 10 | 10 punktów | 2 |
| Król | 4 punkty | 3 |
| Dama | 3 punkty | 4 |
| Walet | 2 punkty | 5 |
| 9 | 0 punktów | 6 |
Meldunek, nazywany też mariażem, to para króla i damy w tym samym kolorze. Aby go zgłosić, trzeba wyjść jedną z tych kart do lewy i powiedzieć „melduję”. Kolor meldunku staje się wtedy atutem, czyli bije pozostałe kolory do chwili zgłoszenia kolejnego meldunku.
| Kolor meldunku | Wartość | Znaczenie w rozgrywce |
|---|---|---|
| Pik | 40 punktów | Kolor staje się atutem |
| Trefl | 60 punktów | Kolor staje się atutem |
| Karo | 80 punktów | Kolor staje się atutem |
| Kier | 100 punktów | Kolor staje się atutem |
Wartość wszystkich kart w rozdaniu wynosi 120 punktów. Meldunki są doliczane osobno, dlatego mogą znacząco podnieść deklarację w licytacji.
Jak przebiega rozdanie?
Wariant trzyosobowy jest najczęściej stosowaną wersją gry. Każdy uczestnik otrzymuje po siedem kart, a trzy pozostałe trafiają zakryte na środek stołu. Ten zestaw nazywa się musikiem.
- Rozdanie – każdy gracz otrzymuje siedem kart, a trzy karty tworzą musik.
- Licytacja – uczestnicy deklarują, ile punktów zamierzają zdobyć w rozdaniu.
- Podjęcie musika – zwycięzca licytacji odkrywa trzy karty, dołącza je do ręki i oddaje przeciwnikom po jednej karcie.
- Rozgrywka – gracze biorą lewy, zgłaszają meldunki i zdobywają punkty z kart.
Licytacja i musik
Licytację rozpoczyna gracz siedzący po lewej stronie rozdającego. Jego pierwsza deklaracja wynosi 100 punktów. Kolejni gracze mogą podbić stawkę o co najmniej 10 punktów albo spasować. Deklaracje są wielokrotnościami dziesięciu.
Zwycięzca licytacji zostaje grającym. Odkrywa musik i dołącza jego karty do swojej ręki. Następnie przekazuje przeciwnikom po jednej wybranej karcie. Przed rozpoczęciem pierwszej lewy podaje ostateczną deklarację, która nie może być niższa od wylicytowanej wartości.
W standardowych zasadach przekroczenie 120 punktów w licytacji wymaga posiadania meldunku. Maksymalna deklaracja zależy więc od wartości meldunków, które gracz może zgłosić. Licytowanie bez realnej możliwości zdobycia zadeklarowanej liczby grozi odpisaniem punktów.
Wygranie licytacji nie oznacza jeszcze zdobycia punktów. Grający musi zrealizować własną deklarację po dobraniu musika.
Rozgrywka i obowiązek przebijania
Grający wychodzi do pierwszej lewy. Następni gracze dokładają karty zgodnie z kierunkiem ustalonym przy stole. Obowiązuje nakaz dokładania do koloru oraz przebijania, gdy jest to możliwe.
Najpierw trzeba dołożyć kartę w kolorze wyjścia. Jeżeli gracz ma w tym kolorze kartę wyższą od aktualnie najsilniejszej, powinien nią przebić. Gdy nie ma wyższej karty w kolorze wyjścia, ale posiada atut, musi zagrać atutem. Jeśli nie ma ani wymaganej karty w kolorze, ani atutu, może odrzucić dowolną kartę.
Lewę zdobywa najsilniejsza karta w kolorze wyjścia albo najwyższy atut. Zwycięzca lewy zabiera zagrane karty i rozpoczyna następną. Po zgłoszeniu meldunku jego kolor działa jako atut, dopóki ktoś nie zgłosi innego meldunku.
- Dołóż kartę w kolorze wyjścia, jeśli ją masz.
- Przebij wyższą kartą w tym kolorze, jeśli możesz.
- Jeśli nie możesz przebić w kolorze wyjścia, zagraj atutem.
- Jeśli nie masz ani koloru, ani atutu, odrzuć dowolną kartę.
Jak liczyć punkty po rozdaniu?
Po rozegraniu wszystkich lew każdy uczestnik podlicza wartości kart, które zdobył. Do wyniku dolicza się także zgłoszone meldunki. Punkty pozostałych graczy zaokrągla się do pełnych dziesiątek. Wynik kończący się na 5 lub więcej zaokrągla się w górę, a niższy niż 5 – w dół.
Grający rozlicza się inaczej. Jeśli zdobył co najmniej tyle punktów, ile zadeklarował, dopisuje do swojego wyniku wartość deklaracji, a nie rzeczywistą sumę zdobytych punktów. Jeżeli nie zrealizował deklaracji, tę samą wartość się odpisuje.
Przykład: gracz zadeklarował podejmując się zdobycia 120 punktów i zebrał wystarczającą liczbę punktów z lew oraz meldunków. Dopisuje więc 120 punktów. Jeśli uzyskał tylko 110, od jego dotychczasowego wyniku odejmuje się 120 punktów.
Punkty z kart znajdujących się w musiku przypisuje się zwycięzcy ostatniej lewy. Rozdanie kończy się, gdy któryś z graczy zdobędzie co najmniej 1000 punktów. Jeżeli kilka osób przekroczy ten próg w tym samym rozdaniu, pierwszeństwo ma gracz będący w tym rozdaniu grającym. Gdy żaden z nich nim nie był, wygrywa osoba z wyższym wynikiem.
Warianty i dodatkowe zasady
Przed rozpoczęciem partii warto ustalić, czy wszyscy grają według podstawowych reguł, czy dopuszczają także warianty. Najczęściej spotykane dodatki to:
- Bomba – grający może wycofać się z rozdania bez odpisania zadeklarowanych punktów. Pierwsza bomba bywa bezkarna, a za kolejne przeciwnicy otrzymują ustaloną premię, często 60 punktów.
- Limit 800 punktów – gracz mający 800 lub więcej punktów może zdobywać kolejne punkty tylko wtedy, gdy zostanie grającym.
- Ponowne rozdanie – w niektórych stołowych wariantach posiadanie czterech dziewiątek pozwala poprosić o ponowne rozdanie.
- Gra w cztery osoby – rozdający nie bierze udziału w lewach, ale może otrzymać punkty związane z kartami z musika według wcześniej ustalonych reguł.
Najważniejsza zasada pozostaje niezmienna: przed licytacją trzeba realnie ocenić siłę ręki, po licytacji pilnować obowiązku dokładania i przebijania, a na końcu rozliczyć osobno grającego oraz pozostałych uczestników.
