Makao to gra, w której wygrywa osoba, która jako pierwsza pozbędzie się wszystkich kart. „Jopek” jest potoczną, regionalną nazwą waleta. W wielu wariantach jego funkcją jest zażądanie konkretnej wartości karty, na przykład ósemki. Zasady Makao różnią się jednak między regionami, dlatego przed rozpoczęciem partii trzeba ustalić działanie kart specjalnych.
Co oznacza jopek w Makao?
Jopek i walet oznaczają tę samą kartę. „Jopek” to określenie używane w części polskich domowych wariantów gry, natomiast formalna nazwa karty to walet, czyli Jack.
Najczęściej po wyłożeniu waleta gracz wskazuje wartość, której zażądano, na przykład „żądam dziewiątek”. Kolejna osoba musi wtedy zagrać kartę o tej wartości albo użyć waleta, jeśli przyjęte zasady pozwalają przebić żądanie. Jeżeli nie może wykonać ruchu, dobiera kartę lub ponosi ustaloną karę.
Jopek = walet. W popularnym wariancie walet pozwala zażądać konkretnej wartości karty. Nie jest to jednak reguła obowiązująca w każdej grupie. W niektórych domach walet ma inną funkcję albo działa jak zwykła karta.
Jak rozpocząć grę w Makao?
Do gry wystarczy standardowa talia 52 kart. Najczęściej przy jednej talii grają 2–4 osoby, choć większa grupa może użyć dwóch talii. Każdy uczestnik otrzymuje po 5 kart, a pozostałe tworzą stos dobierania.
Jedną kartę odkrywa się na środku stołu. Gracze dokładają karty zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Celem jest pozbycie się całej ręki, a nie zdobywanie punktów za poszczególne karty.
Podstawowe zasady wykładania kart są następujące:
- Możesz położyć kartę w tym samym kolorze co karta na wierzchu stosu.
- Możesz położyć kartę o tej samej wartości lub figurze.
- Karta funkcyjna może zmienić zwykły przebieg tury.
- Jeżeli nie masz ruchu albo nie chcesz go wykonać, dobierasz kartę ze stosu.
Jak wygląda pojedyncza tura?
Przebieg tury można zapamiętać w kilku krokach:
- Sprawdź kartę znajdującą się na wierzchu stosu.
- Wyłóż kartę w tym samym kolorze, o tej samej wartości albo kartę specjalną dopuszczoną przez ustalone reguły.
- Jeśli nie możesz wykonać ruchu, dobierz jedną kartę.
- Jeżeli dobrana karta pasuje i wariant na to pozwala, wyłóż ją od razu.
- Po zakończeniu ruchu przekazuj kolejkę następnej osobie.
Możliwość wykładania kilku kart naraz, tak zwane schodki oraz dokładanie kart o tej samej wartości to zasady dodatkowe. Należy ustalić je przed rozdaniem, ponieważ nie występują w każdej wersji Makao.
Karty specjalne w Makao
Poniższa tabela przedstawia często spotykany zestaw funkcji. Nie jest to jeden oficjalny regulamin, ponieważ działanie części kart zależy od zasad domowych.
| Karta | Działanie | Uwagi |
|---|---|---|
| 2 | Następny gracz dobiera 2 karty | W niektórych wariantach karę można przebić kolejną dwójką albo inną kartą karną. |
| 3 | Następny gracz dobiera 3 karty | Często działa podobnie jak dwójka i może zwiększać karę. |
| 4 | Następny gracz traci kolejkę | Kilka czwórek może powodować utratę kilku kolejek, jeśli grupa tak ustali. |
| Walet, czyli jopek | Gracz żąda konkretnej wartości | Przykład: „żądam ósemek”. Zakres żądania i możliwość przebicia waletem są zależne od wariantu. |
| Dama | Może być położona na wiele kart i pozwala zmienić dalszy przebieg gry | Popularna zasada brzmi „dama na wszystko, wszystko na damę”, ale nie wszędzie jest stosowana. |
| As | Gracz wskazuje kolor dalszej gry | W części wariantów as ma inną funkcję. |
| Joker | Zastępuje dowolną kartę | Nie każda grupa dodaje jokery do talii. |
Największe nieporozumienia dotyczą zwykle waleta i damy. Dlatego przed grą dobrze ustalić, czy jopek żąda wartości, czy pełni inną funkcję, a także czy można kłaść damę na każdą kartę.
Kiedy trzeba powiedzieć „Makao”?
Gdy po wyłożeniu karty zostaje ci tylko jedna karta, musisz powiedzieć „Makao”. Hasło sygnalizuje pozostałym graczom, że jesteś blisko zakończenia. Jeżeli zapomnisz je wypowiedzieć i ktoś zauważy to przed kolejnym ruchem, najczęściej dobierasz 5 kart karnych.
Po wyłożeniu ostatniej karty w wielu wariantach mówi się „Makao i po makale”. Ta formuła potwierdza zakończenie partii, ale jej zastosowanie oraz kara za pominięcie również zależą od ustaleń grupy.
Przed rozpoczęciem rozgrywki ustalcie przede wszystkim:
- czy kara za brak słowa „Makao” wynosi 5 kart,
- czy trzeba mówić „Makao i po makale” po wyłożeniu ostatniej karty,
- czy karty karne można kumulować,
- czy można wykładać kilka kart jednocześnie.
Jak grać jopek i inne karty funkcyjne?
Waleta nie zawsze opłaca się wykładać od razu. Jeżeli jego żądanie może zatrzymać przeciwnika albo pozwolić ci dopasować kolejne karty, lepiej zachować go na późniejszą turę. Podobnie warto rozsądnie gospodarować damą, asem i jokerem, ponieważ dają większą swobodę niż zwykłe karty.
Obserwuj liczbę kart u pozostałych graczy. Gdy ktoś ma już tylko dwie lub trzy karty, karta funkcyjna może posłużyć do zmiany koloru, zażądania wartości albo nałożenia kary. Nie używaj jej jednak bez potrzeby, jeśli zwykła karta pozwala ci wykonać ruch.
Najważniejsza zasada Makao brzmi: ustalcie funkcje kart przed rozpoczęciem partii. Dzięki temu „jopek” będzie dla wszystkich oznaczał to samo, a spory o regionalne warianty nie przerwą gry.
