Monopoly – zasady gry i podział pieniędzy

Monopoly to gra ekonomiczna, w której każdy gracz zaczyna z kwotą 1500, kupuje nieruchomości i pobiera czynsz od rywali. Za pieniądze, karty własności, budynki oraz wypłaty odpowiada bankier, który pełni funkcję operatora banku, ale nie jest dodatkowym graczem.

Jak przygotować grę i podzielić pieniądze?

Na początku ustaw planszę, potasuj osobno karty Szansy i Kasy Społecznej, a następnie umieść je w wyznaczonych miejscach. Każdy uczestnik wybiera pionek i stawia go na polu Start. Gracze ustalają kolejność ruchu, na przykład przez losowanie.

Bankier rozdaje każdemu graczowi dokładnie 1500 w następujących nominałach:

Razem daje to 1500 na osobę. Pozostałe pieniądze, karty własności, domy i hotele zostają w banku. Bankier przechowuje je oddzielnie od gotówki graczy i wydaje wtedy, gdy wymagają tego zasady.

Bankier jest rolą, a bank jest zasobem gry. Bankier może być jednym z uczestników, ale jego pieniądze muszą pozostać oddzielone od prywatnej gotówki. Jeśli bankowi zabraknie banknotów, można zapisać należną kwotę na kartce. Bank nie bankrutuje.

Jak wygląda ruch i obsługa pieniędzy?

W swojej turze gracz rzuca dwiema kośćmi i przesuwa pionek zgodnie z ruchem wskazówek zegara o sumę wyrzuconych oczek. Następnie wykonuje czynność przypisaną do pola. Najczęstsze działania w turze to:

• Rzut dwiema kośćmi i przesunięcie pionka o wyrzuconą sumę.
• Zakup wolnej nieruchomości za cenę podaną na planszy lub karcie.
• Zapłata czynszu właścicielowi zajętej nieruchomości.
• Pobranie karty Szansy albo Kasy Społecznej i wykonanie jej polecenia.
• Zapłata podatku lub innej opłaty na rzecz banku.

Wyrzucenie takiej samej liczby oczek na obu kościach, czyli dubletu, daje dodatkowy rzut. Trzy dublety z rzędu oznaczają przeniesienie do więzienia.

Gdy gracz zatrzyma się na wolnej nieruchomości, może ją kupić, wpłacając pieniądze do banku i otrzymując kartę własności. Jeśli nie chce jej kupić, bankier wystawia ją na licytację. W licytacji mogą uczestniczyć wszyscy gracze, także osoba, która zrezygnowała z zakupu.

Jeżeli pionek stanie na nieruchomości należącej do innego gracza, właściciel może zażądać czynszu. To jego obowiązek, ponieważ bank nie pobiera czynszu automatycznie. Wysokość opłaty wynika z karty własności, a posiadanie całej grupy ulic pozwala zwykle pobierać podwójny podstawowy czynsz, jeśli nieruchomości nie są zastawione.

Za przejście przez pole Start gracz otrzymuje od banku 200. Premia nie przysługuje przy ruchu prowadzącym bezpośrednio do więzienia.

Więzienie, podatki i opłaty

Do więzienia można trafić po wejściu na pole „Idź do więzienia”, po wylosowaniu odpowiedniej karty albo po wyrzuceniu trzech dubletów z rzędu. Samo zatrzymanie się na polu więzienia oznacza tylko odwiedziny.

Najważniejsze zasady dotyczące więzienia i podatków są następujące:

• Wyjście z więzienia może nastąpić po zapłaceniu kaucji 50, użyciu karty wyjścia z więzienia albo wyrzuceniu dubletu.
• Gracz może w więzieniu pobierać czynsz, handlować oraz zarządzać swoimi nieruchomościami.
• Podatek i inne opłaty wpłaca się do banku, a czynsz przekazuje się właścicielowi nieruchomości.
• Brak pieniędzy na zapłatę nie oznacza automatycznego końca gry, ponieważ gracz może najpierw sprzedać budynki lub zastawić nieruchomości.

Zastaw, budynki i brak gotówki

Zastaw pozwala zdobyć gotówkę bez utraty prawa własności do nieruchomości. Bank wypłaca za zastaw połowę standardowej wartości obiektu. Na zastawionej nieruchomości nie można pobierać czynszu.

Przed zastawieniem ulicy trzeba sprzedać znajdujące się na niej domy lub hotel. Nie można też zastawić pojedynczej ulicy, jeśli inna ulica z tej samej grupy nadal ma budynki. Aby wykupić nieruchomość z zastawu, należy zapłacić bankowi połowę jej wartości oraz 10% tej wartości jako odsetki.

Budowanie jest możliwe dopiero po zdobyciu wszystkich ulic z jednej grupy kolorystycznej. Domy trzeba stawiać równomiernie, dlatego różnica liczby domów między ulicami w tej samej grupie nie może przekraczać jednego. Hotel można postawić dopiero wtedy, gdy na każdej ulicy z grupy znajdują się cztery domy.

Jeśli gracz musi zapłacić, ale nie ma wystarczającej gotówki, powinien kolejno sprzedać budynki bankowi za połowę ceny zakupu i zastawić nieruchomości. Jeżeli nadal nie może uregulować zobowiązania, następuje bankructwo:

• Przy bankructwie wobec innego gracza wierzyciel otrzymuje gotówkę, nieruchomości i inne należne składniki majątku bankruta.
• Przy bankructwie wobec banku gotówka i budynki trafiają do banku, a nieruchomości są wystawiane na licytację.
• Bankrut odpada z gry i nie wykonuje już kolejnych tur.
• Zastawione nieruchomości przechodzą na wierzyciela lub do banku zgodnie z przyczyną bankructwa, z zachowaniem zasad wykupu zastawu.

Kiedy kończy się Monopoly?

Wygrywa gracz, który pozostanie w grze po bankructwie wszystkich rywali. Jego przewaga wynika z posiadanych nieruchomości, pobieranego czynszu i umiejętnego zarządzania gotówką. Dlatego w Monopoly równie ważne jak kupowanie ulic jest zachowanie środków na podatki, czynsze i nieprzewidziane opłaty.