Azul – zasady gry, jak wygrać i na czym polega rozgrywka?

Azul to logiczna gra planszowa dla 2–4 osób, w której dobierasz kolorowe kafelki i układasz z nich mozaikę na ścianie pałacu. Punkty zdobywasz za płytki sąsiadujące w poziomie i pionie, a partia kończy się po ułożeniu pełnego rzędu pięciu kafelków.

Co znajduje się w grze?

Przed rozpoczęciem rozgrywki każdy gracz otrzymuje własną planszę, znacznik punktacji oraz miejsce na płytki, których nie udało się wykorzystać. Na środku stołu układa się warsztaty, czyli okrągłe żetony będące źródłem kafelków.

Do gry potrzebne są:

• okrągłe żetony warsztatów,
• plansze graczy,
• 100 kolorowych, żywicznych kafelków w woreczku,
• znaczniki punktacji,
• znacznik gracza rozpoczynającego.

Liczba warsztatów zależy od liczby uczestników. Kafelki losuje się z woreczka i układa na warsztatach, zwykle po cztery na każdym z nich.

Jak wygląda rozgrywka w Azul?

Każda runda składa się z dwóch etapów. Najpierw gracze dobierają kafelki i układają je w rzędach przygotowawczych po lewej stronie swojej planszy. Dopiero gdy wszystkie kafelki z warsztatów i ze środka stołu zostaną zabrane, rozpoczyna się przenoszenie ich na ścianę pałacu i punktowanie.

Faza dobierania kafelków

Gracze wykonują ruchy po kolei. W swojej turze wybierasz jeden kolor kafelków z jednego źródła:

1. Wybierz warsztat albo środek stołu.
2. Z wybranego miejsca zabierz wszystkie kafelki jednego koloru.
3. Jeśli wybrałeś warsztat, pozostałe kafelki przesuń na środek stołu.
4. Umieść zabrane kafelki w jednym rzędzie przygotowawczym na swojej planszy.

Rzędy mają różną długość. Pierwszy mieści jeden kafelek, drugi dwa, aż do piątego, który mieści pięć. W jednym rzędzie mogą znajdować się kafelki tylko jednego koloru. Nie możesz też rozpocząć układania koloru w rzędzie, jeśli odpowiadające mu pole na ścianie zostało już zajęte.

Gdy dobierasz kafelki ze środka stołu, możesz również zabrać znacznik gracza rozpoczynającego. Nie trafia on do rzędu przygotowawczego, lecz na podłogę. W następnej rundzie osoba z tym znacznikiem wykonuje pierwszą turę.

Podłoga oznacza ujemne punkty. Kafelki, które nie mieszczą się w wybranym rzędzie, oraz znacznik gracza rozpoczynającego trafiają na dół planszy. Na koniec rundy odejmujesz za nie punkty zgodnie z wartościami podanymi na planszy.

Nie da się całkowicie wykluczyć kafelków na podłodze, ale ich nadmiar może poważnie obniżyć wynik. To szczególnie częste wtedy, gdy jako ostatni gracz musisz zabrać dużą grupę kafelków jednego koloru.

Faza przenoszenia kafelków

Po opróżnieniu wszystkich warsztatów i środka stołu każdy gracz rozlicza swoje wypełnione rzędy przygotowawcze:

1. Z każdego całkowicie wypełnionego rzędu przenieś jeden kafelek na odpowiadające mu pole na ścianie.
2. Pozostałe kafelki z tego rzędu odłóż poza planszę. Nie będą już potrzebne w tej rundzie.
3. Rzędy niepełne pozostaw na planszy. Kafelki z tych rzędów przejdą do rozliczenia w kolejnej rundzie.
4. Rozlicz punkty za nowo ułożone kafelki, a następnie odejmij punkty za elementy na podłodze.

Na ścianie nie można umieścić drugiego kafelka tego samego koloru w jednym poziomym rzędzie. W każdej rundzie z danego pełnego rzędu przenosisz tylko jeden kafelek, dlatego nadmiarowe płytki nie pozostają na ścianie.

Jak liczyć punkty?

Nowo przeniesiony kafelek daje co najmniej jeden punkt. Jeśli styka się z innymi kafelkami, liczysz osobno ciąg poziomy i pionowy. Do wyniku wliczasz nową płytkę oraz wszystkie sąsiadujące kafelki w danej linii.

Przykład: jeśli dokładany kafelek tworzy poziomą linię z trzema płytkami i pionową linię z dwiema płytkami, otrzymujesz 3 punkty za kierunek poziomy oraz 2 punkty za pionowy, czyli łącznie 5 punktów. Nowy kafelek jest uwzględniony w obu liniach.

Po punktowaniu przesuwasz znacznik na torze. Następnie odejmujesz wartości za kafelki i znacznik znajdujące się na podłodze. Wynik nie może spaść poniżej zera.

Kiedy kończy się gra?

Gra kończy się po rundzie, w której co najmniej jeden gracz ułoży na swojej ścianie pełny poziomy rząd pięciu kafelków. Najpierw rozlicza się całą fazę przenoszenia i punktowania, dlatego pozostali gracze również mogą zdobyć punkty w tej rundzie.

Na koniec dolicza się premie za ukończone poziome rzędy, pełne pionowe kolumny oraz zestawy wszystkich pięciu kafelków danego koloru. Zwycięża osoba z najwyższą liczbą punktów.

Jak grać lepiej?

Azul nie polega wyłącznie na zbieraniu największych grup kafelków. Trzeba przewidywać, czy uda się je umieścić w rzędach i jak wpłyną na kolejną fazę punktowania. Początkującemu graczowi pomagają następujące zasady:

• Obserwuj plansze przeciwników – sprawdzaj, jakie kolory mogą im się przydać, a jakie mogą ich zmusić do wzięcia kafelków na podłogę.
• Planuj miejsce na ścianie – zanim wybierzesz kolor, upewnij się, że nie jest już zajęty w danym poziomym rzędzie.
• Kontroluj pojemność rzędów – duża grupa kafelków może wyglądać korzystnie, ale jej nadmiar przyniesie ujemne punkty.
• Wykorzystuj sąsiedztwo – kafelek dołożony między istniejące płytki może dać punkty zarówno za linię poziomą, jak i pionową.
• Ostrożnie wybieraj środek stołu – przejęcie pierwszeństwa w kolejnej rundzie bywa korzystne, ale znacznik gracza rozpoczynającego trafia na podłogę.

Najważniejszy kompromis polega na wyborze między szybkim ukończeniem rzędu a bezpiecznym układem bez strat na podłodze. Gdy opanujesz dobieranie i punktowanie sąsiednich kafelków, Azul staje się przejrzystą grą logiczną, w której każda decyzja wpływa na wynik całej rundy.