Kanasta to gra remikowa dla 2 lub 4 osób, w której zbiera się karty o tej samej wartości i układa je w meldunki. Celem jest zdobycie 5000 punktów. Najważniejszym układem jest kanasta, czyli meldunek złożony z co najmniej siedmiu kart.
Przygotowanie do gry
Do gry używa się dwóch pełnych talii wraz z jokerami, czyli łącznie 108 kart. Karty rozdaje się pojedynczo, a pozostałe tworzą stos zakryty. Pierwszą kartę odkrywa się obok, tworząc stos odkryty, na który gracze będą odrzucać karty.
Liczba kart na początku zależy od liczby uczestników:
- 2 osoby – każdy gracz otrzymuje 15 kart i gra samodzielnie.
- 4 osoby – gracze siedzący naprzeciw siebie tworzą pary, a każdy otrzymuje 11 kart.
- Gra w parach – partnerzy mają wspólne meldunki i mogą dokładać karty do układów wyłożonych przez siebie nawzajem.
W wariancie dwuosobowym każdy gracz buduje wyłącznie własne meldunki. Nie wolno dokładać kart do układów przeciwnika.
Przebieg pojedynczego ruchu
Każda tura ma stałą kolejność. Gracz najpierw dobiera karty, potem może meldować, a na końcu odkłada jedną kartę na stos odkryty:
- Dobiera dwie karty ze stosu zakrytego albo pobiera cały stos odkryty, jeśli spełnia warunki jego wzięcia.
- Wykłada nowe meldunki lub dokłada karty do meldunków już znajdujących się na stole.
- Odrzuca jedną kartę na stos odkryty.
Ze stosu zakrytego dobiera się zawsze dwie karty. Jeśli gracz bierze stos odkryty, musi zabrać wszystkie znajdujące się na nim karty. Wierzchnią kartę trzeba jednak natychmiast wykorzystać w meldunku, zanim pozostałe karty ze stosu trafią do ręki.
Pobranie stosu odkrytego jest możliwe tylko wtedy, gdy wierzchnia karta może zostać od razu:
- dołożona do meldunku tej samej wartości, który gracz ma już na stole,
- wykorzystana do utworzenia nowego meldunku wraz z co najmniej dwiema kartami naturalnymi z ręki,
- połączona z jedną kartą naturalną i jedną dziką kartą, jeśli taki wariant pobrania dopuszczają ustalone zasady.
W standardowym wariancie, gdy stos jest zamrożony, gracz musi mieć na ręce co najmniej dwie naturalne karty o wartości takiej jak karta leżąca na wierzchu stosu. Obie należy połączyć z pobraną kartą w nowy meldunek albo dołożyć do istniejącego układu.
Meldunki i kanasty
Meldunek to układ co najmniej trzech kart o tej samej wartości, na przykład trzech dam albo czterech dziewiątek. Kanasta powstaje wtedy, gdy jeden meldunek osiągnie co najmniej siedem kart.
Jokery i dwójki są dzikimi kartami. Mogą zastępować karty naturalne, ale meldunek musi zawierać co najmniej dwie karty naturalne, nie może mieć więcej niż trzech dzikich kart i nie może zawierać więcej dzikich kart niż naturalnych.
Kanasta naturalna, nazywana też czystą lub czerwoną, nie zawiera dzikich kart. Kanasta mieszana, czarna lub nieczysta, zawiera jedną albo więcej dzikich kart. Po utworzeniu kanasty można dalej dokładać do niej karty tej samej wartości.
Nie tworzy się dwóch oddzielnych meldunków o tej samej wartości po stronie jednego gracza lub jednej pary. Nowe karty tej wartości należy dołożyć do już istniejącego układu.
Punktacja kart i pierwsze wyłożenie
Punkty za karty w meldunkach dolicza się po zakończeniu rozdania. Karty pozostające na ręce są natomiast odejmowane od wyniku.
| Karta | Wartość punktowa |
|---|---|
| Joker | 50 punktów |
| As i 2 | 20 punktów |
| Król, dama, walet, 10, 9 i 8 | 10 punktów |
| 7, 6, 5, 4 i czarna 3 | 5 punktów |
Pierwsze wyłożenie musi osiągnąć określone minimum punktowe. Liczy się suma wartości kart w nowych meldunkach wyłożonych w tym samym ruchu.
| Suma punktów gracza lub pary | Minimum pierwszego wyłożenia |
|---|---|
| Poniżej 0 | 15 punktów |
| Od 0 do 1495 | 50 punktów |
| Od 1500 do 2995 | 90 punktów |
| 3000 i więcej | 120 punktów |
Po pierwszym wyłożeniu nie obowiązuje już minimum. Gracz może tworzyć kolejne meldunki i dokładać karty do swoich układów. W grze parami wystarczy, że minimum spełni jeden z partnerów, ponieważ meldunki są wspólne.
Podstawowe premie za układy i zakończenie rozdania wyglądają następująco:
| Rodzaj premii | Liczba punktów |
|---|---|
| Kanasta naturalna | 500 punktów |
| Kanasta mieszana | 300 punktów |
| Wyłożenie wszystkich kart | 100 punktów |
| Wyłożenie wszystkich kart w jednym ruchu | 200 punktów |
| Jedna czerwona trójka przy co najmniej jednym meldunku | 100 punktów |
| Komplet czterech czerwonych trójek przy co najmniej jednym meldunku | 800 punktów łącznie |
Stos odkryty, zamrożenie i blokowanie
Stos odkryty można pobrać tylko razem z jego wierzchnią kartą. Ta karta musi zostać natychmiast wykorzystana w meldunku. Nie wolno zabrać stosu wyłącznie po to, aby przejrzeć lub zatrzymać znajdujące się pod spodem karty.
Stos może być ograniczony dla gracza albo całkowicie zablokowany. Najważniejsze przypadki są następujące:
- Jeśli gracz nie ma jeszcze żadnego meldunku, musi użyć co najmniej dwóch naturalnych kart z ręki o wartości wierzchniej karty stosu.
- Jeśli na stosie znajduje się dzika karta, stos jest zamrożony. Kolejne karty odkłada się w poprzek, aby zaznaczyć ten stan.
- Jeśli zamrożony stos przykrywa karta naturalna, można go pobrać tylko po spełnieniu warunku dwóch naturalnych kart tej samej wartości.
- Czarna trójka na wierzchu blokuje stos. Nie można go wtedy pobrać, poza szczególnym ruchem kończącym rozdanie, gdy czarne trójki są od razu meldowane.
Czerwona trójka może znaleźć się na stosie odkrytym tylko jako jego pierwsza karta po rozdaniu. Zamraża wtedy stos, a po pobraniu musi zostać odłożona na bok.
Czerwone i czarne trójki
Czerwone trójki nie są częścią zwykłych meldunków. Gdy gracz otrzyma taką kartę w rozdaniu albo dobierze ją ze stosu zakrytego, natychmiast odkłada ją odkrytą obok swoich układów i dobiera kartę zastępczą. Jeśli czerwona trójka pochodzi ze stosu odkrytego, również odkłada się ją na bok, ale bez dobierania karty zastępczej.
Premia za czerwone trójki przysługuje tylko wtedy, gdy gracz lub para ma przynajmniej jeden wyłożony meldunek. W przeciwnym razie trójki są liczone ujemnie:
- każda czerwona trójka daje 100 punktów, jeśli strona ma meldunek,
- komplet czterech czerwonych trójek daje 800 punktów łącznie,
- czerwone trójki przy braku meldunku oznaczają odpowiednią karę punktową.
Czarne trójki mają wartość 5 punktów, ale nie tworzą zwykłego meldunku. Można zameldować trzy lub cztery czarne trójki wyłącznie w ruchu kończącym rozdanie. Czarna trójka pozostawiona na ręce oznacza karę 100 punktów i blokuje stos odkryty, gdy znajduje się na jego wierzchu.
Zakończenie rozdania i całej gry
Gracz może zakończyć rozdanie dopiero wtedy, gdy jego strona ma wymaganą liczbę kanast. W standardowej grze dwuosobowej potrzebne są dwie kanasty. W grze parami zwykle wystarcza jedna kanasta, ale tę zasadę należy ustalić przed rozpoczęciem partii.
Wyjście następuje, gdy gracz pozbędzie się wszystkich kart przez meldowanie albo zamelduje wszystkie poza jedną, którą odrzuci na stos odkryty. W grze parami decyzja dotyczy całej drużyny. Warianty partnerskie mogą wymagać uzyskania zgody drugiego gracza, dlatego również ten szczegół najlepiej ustalić przed rozdaniem.
Rozdanie może zakończyć się także wtedy, gdy stos zakryty zostanie wyczerpany, a gracz nie może już prawidłowo rozpocząć kolejnego ruchu. Po zakończeniu rozdania dodaje się punkty za wyłożone karty i premie, a odejmuje wartości kart pozostających na rękach.
Cała gra kończy się po rozdaniu, w którym gracz lub para osiągną co najmniej 5000 punktów. Wygrywa strona z wyższym wynikiem końcowym. Jeśli wyniki są równe, rozgrywka kończy się remisem.
